
در روزهای اخیر، انتشار پیشبینی زلزلهای شدید در ایران توسط فرانک هوگربیتس، زلزلهشناس هلندی، واکنشهای گستردهای در فضای مجازی به همراه داشته و توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.
بر اساس این پیشبینی، زلزلهای در تاریخ 9 و 10 اردیبهشت 1402 ممکن بود کشور را تحت تأثیر قرار دهد. اما آیا زلزله بامداد هشتم اردیبهشت در حوالی مشهد با این ادعا مرتبط است؟
فرانک هوگربیتس، پژوهشگر هلندی که نامش با پیشبینی زلزله ترکیه در سال گذشته بر سر زبانها افتاد، اخیراً با انتشار پستی در شبکههای اجتماعی، وقوع زلزلهای شدید در محدوده زمانی 9 و 10 اردیبهشت در ایران را هشدار داد.
تنها یک روز پیش از این تاریخ، زلزلهای با قدرت 4.9 ریشتر در نزدیکی نیشابور رخ داد که لرزش آن در مشهد نیز احساس شد. این رویداد سبب شد برخی کاربران، این زمینلرزه را نتیجه دقیق پیشبینی هوگربیتس بدانند.
دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله (IIEES)، در واکنش به این شایعات توضیح داد: زلزله بامداد هشتم اردیبهشت 1402 در منطقه نیشابور و در نزدیکی مشهد، حاصل فعالیت گسل نیشابور بوده که سابقه فعالیت لرزهای در گذشته نیز داشته است. وی تأکید کرد که این پدیده هیچ ارتباط علمی با پیشبینی مطرحشده توسط زلزلهشناس خارجی ندارد.
زارع با اشاره به زلزلهای مشابه در دیماه سال 1390 در همین منطقه گفت: «گسل نیشابور حدود 75 کیلومتر طول دارد و پیش از این نیز زمینلرزههایی با شدت بیش از 5 ریشتر در آن ثبت شده است. این نشان میدهد چنین لرزشهایی در این ناحیه پدیدهای غیرمنتظره نیست.»
به گفته کارشناسان، منطقه خراسان رضوی از نظر زمینلرزه فعال است و گسلهای متعددی از جمله گسل بینالود و گسل مشهد در این استان وجود دارند.
هرچند زلزله اخیر نگرانیهایی را در میان ساکنان ایجاد کرده، اما بر اساس اطلاعات موجود، هیچ نشانهای از وقوع زلزلهای بزرگتر در آینده نزدیک مشاهده نشده است.
شهرت هوگربیتس در پیشبینی زلزله و وقوع زمینلرزهای بزرگ در ترکیه، باعث شده بسیاری از مردم با دیده تردید و نگرانی به پیشبینیهای جدید او نگاه کنند.
با این حال، متخصصان داخلی بارها تأکید کردهاند که امکان پیشبینی دقیق زمان و مکان زلزله با دانش امروزی ممکن نیست و چنین مطالبی بیشتر در فضای رسانهای جنبه روانی دارند تا علمی.