سرطان لب چیست؟ | علل، عوامل خطر، نقش داروهای فشار خون و روش‌های پیشگیری

سرطان لب یکی از انواع سرطان‌های ناحیه سر و گردن است که معمولاً از سلول‌های سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma) منشأ می‌گیرد. این بیماری بیشتر در لب پایینی دیده می‌شود و اگرچه در مقایسه با بسیاری از سرطان‌ها نادر است، اما در صورت تشخیص دیرهنگام می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.

سرطان لب چگونه ایجاد می‌شود؟

سلول‌های لب به‌طور مداوم در معرض عوامل محیطی قرار دارند. مهم‌ترین عامل آسیب‌زننده، اشعه فرابنفش خورشید (UV) است که در طول زمان باعث تخریب DNA سلول‌ها و رشد غیرطبیعی آن‌ها می‌شود. به همین دلیل، سرطان لب بیشتر در افرادی دیده می‌شود که:

• ساعات طولانی در فضای باز هستند.
• در مناطق آفتابی زندگی می‌کنند.
• پوست روشن دارند.

نقش داروهای فشار خون در افزایش خطر سرطان لب

بر اساس مطالعات پزشکی معتبر که در سال‌های اخیر نیز مورد بازبینی قرار گرفته‌اند، برخی از داروهای مسدودکننده کانال کلسیم که برای درمان فشار خون بالا تجویز می‌شوند، می‌توانند حساسیت پوست و لب را نسبت به نور خورشید افزایش دهند.

داروهایی که در تحقیقات به آن‌ها اشاره شده:

• نیفدیپین (Nifedipine)
• آدالات
• کوردیپین

داروهای مشابه در این گروه

این داروها با ایجاد حساسیت نوری (Photosensitivity)، احتمال آسیب سلولی ناشی از تابش آفتاب را افزایش می‌دهند.

یافته‌های پژوهشی چه می‌گویند؟

در یک مطالعه گسترده که بر اساس داده‌های بیماران سیستم سلامت «کایزر پرماننته» انجام شد، اطلاعات بیش از 700 بیمار مبتلا به سرطان لب با نزدیک به 23 هزار نفر در گروه کنترل مقایسه شد.

نتایج نشان داد:

سفیدپوستانی که به‌صورت طولانی‌مدت از این داروها استفاده کرده بودند، تا 4 برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان لب سلول سنگفرشی قرار داشتند.

خطر ابتلا با افزایش مدت مصرف دارو بیشتر می‌شد.

این افزایش خطر به‌ویژه در افرادی که در معرض نور مستقیم خورشید بودند، مشهودتر بود.

با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند که خطر مطلق این سرطان همچنان پایین است.

میزان شیوع سرطان لب چقدر است؟

بر اساس آمارهای جدید:

• شیوع سرطان لب در جمعیت عمومی حدود 1 نفر در هر 100 هزار نفر است.
• این بیماری در مردان، افراد مسن و افراد سیگاری شایع‌تر است.

سیگار و سرطان لب؛ ترکیبی پرخطر

سیگار یکی از عوامل تشدیدکننده اصلی سرطان‌های دهان و لب محسوب می‌شود. تحقیقات جدید نشان می‌دهد:

• مصرف سیگار همراه با قرارگیری در معرض آفتاب، خطر سرطان لب را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.
• مواد شیمیایی موجود در دخانیات باعث تضعیف ترمیم سلولی و تشدید آسیب DNA می‌شوند.

آیا سرطان لب خطرناک و مرگبار است؟

خبر خوب این است که:

• سرطان لب در اغلب موارد قابل درمان است.
• در صورت تشخیص زودهنگام، میزان بقای بیماران بسیار بالاست.
• این سرطان معمولاً رشد آهسته‌ای دارد و به‌ندرت به سایر اندام‌ها گسترش می‌یابد.

دکتر «گری فردمن» از پژوهشگران ارشد حوزه سلامت تأکید می‌کند که بیماران نباید بدون مشورت پزشک مصرف داروهای فشار خون خود را قطع کنند، زیرا کنترل فشار خون اهمیت حیاتی دارد و فواید آن معمولاً از خطرات احتمالی بیشتر است.

راه‌های پیشگیری از سرطان لب (بر اساس توصیه‌های جدید پزشکی)

متخصصان پوست و انکولوژی توصیه می‌کنند:

1. استفاده منظم از کرم ضدآفتاب مخصوص لب با SPF مناسب
2. پوشیدن کلاه لبه‌دار در فضای باز
3. پرهیز از قرارگیری طولانی‌مدت در آفتاب شدید
4. ترک سیگار و محصولات دخانی

معاینه منظم لب‌ها و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده:

• زخم‌های ماندگار
• تغییر رنگ یا ضخامت لب
• خونریزی یا درد غیرعادی