
سریعترین روش برای لاغر شدن، حذف وعدههای غذایی یا رژیمهای سخت و کوتاهمدت نیست؛ بلکه ترکیبی از کاهش کالری اضافی، افزایش مصرف پروتئین و مواد پرفیبر، کنترل حجم غذا، فعالیت بدنی منظم و خواب کافی است.
برای کاهش وزن اصولی و ماندگار، چند تغییر ساده در تغذیه و سبک زندگی میتواند مؤثرتر از روشهای افراطی باشد. در ادامه، 11 روش سریع و موثر برای لاغری و کاهش وزن را بررسی میکنیم که میتوان آنها را بهتدریج وارد برنامه روزانه کرد.
برای کاهش وزن باید در مجموع انرژی دریافتی بدن کمتر از انرژی مصرفی باشد. این موضوع به معنی حذف کامل برنج، نان، میوه یا غذاهای مورد علاقه نیست؛ بلکه بهتر است خوراکیهای پرکالری، نوشیدنیهای شیرین، تنقلات و حجم اضافی وعدهها را کنترل کنید. حتی غذاهای سالم نیز اگر بیش از نیاز بدن مصرف شوند، میتوانند مانع کاهش وزن شوند.
یک تغییر ساده این است که پیش از خوردن، از خودتان بپرسید: واقعاً گرسنهام یا فقط به خوردن عادت کردهام؟
پروتئین میتواند احساس سیری را افزایش دهد و کنترل اشتها را برای بعضی افراد آسانتر کند. تخممرغ، ماست، مرغ، ماهی، گوشت کمچرب، عدس، لوبیا و سایر حبوبات انتخابهای مناسبی هستند. شواهد پژوهشی نشان میدهد دریافت پروتئین بیشتر در برخی افراد دارای اضافهوزن یا چاقی با افزایش احساس سیری همراه است، هرچند مقدار مناسب پروتئین برای همه یکسان نیست.
سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و میوههای کامل میتوانند به حجیمتر شدن وعده غذایی با کالری کمتر کمک کنند. برخی انواع فیبر نیز با افزایش احساس سیری ارتباط دارند، اما اثر فیبر به نوع و مقدار آن بستگی دارد و نمیتوان همه مکملهای فیبری را چربیسوز دانست.
به جای اینکه غذای اصلی را زیاد کنید، بخشی از بشقاب را به سبزیجات، سالاد، کلم، خیار، گوجه، بروکلی یا سایر سبزیجات مورد علاقه اختصاص دهید.
گاهی مقدار زیادی کالری بدون اینکه احساس کنیم وارد بدن میشود؛ نوشابه، آبمیوههای شیرین، نوشیدنیهای قندی، شیکها و قهوههای پرشکر از همین دستهاند.
آب، چای بدون شکر و نوشیدنیهای بدون کالری میتوانند جایگزینهای سادهتری باشند. نوشیدن آب بهتنهایی معجزه لاغری نیست، اما جایگزین کردن آن با نوشیدنیهای پرکالری میتواند دریافت انرژی روزانه را کاهش دهد. در یک کارآزمایی نیز نوشیدن آب پیش از وعدههای اصلی با کاهش وزن متوسط همراه بود، اما این اثر را نباید به همه افراد تعمیم داد.
غذا خوردن سریع میتواند باعث شود مقدار بیشتری غذا پیش از توجه به احساس سیری مصرف شود. مطالعات مشاهدهای نیز بین سرعت بالاتر غذا خوردن و شاخصهای بیشتر چاقی ارتباط پیدا کردهاند، هرچند این ارتباط بهتنهایی به معنی علت و معلول قطعی نیست.
لقمههای کوچکتر بردارید، بین لقمهها مکث کنید و هنگام غذا خوردن تا حد امکان سراغ موبایل، تلویزیون یا کارهای حواسپرتکننده نروید.
بسیاری از رژیمها زمانی شکست میخورند که بیش از حد محدودکننده باشند. برای لاغری لازم نیست تمام غذاهای مورد علاقه خود را حذف کنید؛ کنترل مقدار مصرف معمولاً عملیتر و قابلادامهتر است. حتی خوراکیهای پرکالری نیز میتوانند در مقدار کم و در چارچوب یک الگوی غذایی مناسب قرار بگیرند.
غذا را مستقیماً از بسته بزرگ نخورید؛ مقدار موردنظر را در بشقاب یا ظرف مشخص بریزید تا کنترل حجم سادهتر شود.
برای کاهش وزن فقط ورزش سنگین مهم نیست. پیادهروی تند، بالا رفتن از پلهها، انجام کارهای روزمره با تحرک بیشتر و کاهش زمان نشستن نیز به افزایش فعالیت روزانه کمک میکند.
برای بزرگسالان، دستکم 150 دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته و تمرینهای تقویت عضلات در حداقل دو روز هفته توصیه میشود. افرادی که تازه شروع کردهاند میتوانند فعالیت را از زمانهای کوتاهتر آغاز کنند و بهتدریج افزایش دهند.
اگر هدف فقط پایین آمدن عدد ترازو نیست و میخواهید فرم بدن نیز بهتر حفظ شود، تمرینهای قدرتی اهمیت دارند. تمرین با وزنه، کشهای مقاومتی یا وزن بدن میتواند به تقویت عضلات کمک کند.
ترکیب تغذیه مناسب و فعالیت بدنی، پایه اصلی مدیریت وزن است و فعالیت بدنی علاوه بر وزن، فواید مهم دیگری برای سلامت دارد.
کمخوابی فقط باعث خستگی روز بعد نمیشود. شواهد نشان میدهد خواب ناکافی با افزایش خطر اضافهوزن ارتباط دارد و میتواند گرسنگی، انتخابهای غذایی و میزان دریافت انرژی را تحت تأثیر قرار دهد. برای بیشتر بزرگسالان 18 تا 64 سال، حدود 7 تا 9 ساعت خواب شبانه توصیه میشود.
بنابراین اگر رژیم غذایی مناسبی دارید اما خواب شما دائماً بههمریخته است، اصلاح خواب را نیز جدی بگیرید.
کافئین و ترکیبات موجود در چای سبز ممکن است اثر کوچکی بر وزن داشته باشند، اما این نوشیدنیها جای رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی را نمیگیرند. یک فراتحلیل جدید نیز اثر چای سبز بر کاهش وزن را کوچک و با قطعیت پایین تا بسیار پایین گزارش کرده است.
بنابراین اضافه کردن شکر، خامه یا نوشیدنیهای پرکالری به این نوشیدنیها میتواند نتیجه مورد انتظار را کاملاً تغییر دهد. همچنین مصرف زیاد کافئین برای همه مناسب نیست.
اراده بهتنهایی همیشه کافی نیست. اگر خوراکیهای پرکالری دائماً جلوی چشم باشند، احتمال خوردن آنها بیشتر میشود. میتوانید خوراکیهای پرکالری را کمتر در دسترس قرار دهید و میوه، ماست ساده، سبزیجات یا میانوعدههای مناسب را در محل قابل مشاهده بگذارید.
ثبت غذاها، وزن یا میزان فعالیت نیز میتواند به شناخت عادتهای غذایی و پیگیری روند پیشرفت کمک کند. برنامههای موفق کاهش وزن معمولاً روی هدفگذاری، پیگیری و ایجاد تغییرات قابلدوام در سبک زندگی تأکید دارند.
روشهایی که وعده کاهش وزن بسیار زیاد در چند روز یا چند هفته را میدهند، لزوماً به معنی چربیسوزی واقعی و پایدار نیستند. تغییر سریع عدد ترازو میتواند بخشی ناشی از کاهش آب بدن یا تغییر محتویات دستگاه گوارش باشد.
همچنین روشهایی مانند حذف یک ماده غذایی خاص، مصرف نوشیدنیهای بهاصطلاح چربیسوز یا تکیه بر یک ماده غذایی، بهتنهایی راهحل قابل اتکایی برای کاهش وزن نیستند. هدف بهتر، ساختن الگویی است که بتوانید ماهها و بعد از رسیدن به وزن موردنظر نیز ادامه دهید.
لازم نیست همه عادتها را یکباره تغییر دهید. برای شروع میتوانید فقط این چند کار را انجام دهید: نوشیدنی شیرین را با آب جایگزین کنید، در هر وعده یک منبع پروتئین و سبزیجات داشته باشید، غذا را آهستهتر بخورید، روزانه پیادهروی کنید و ساعت خواب منظمی داشته باشید.
اگر اضافهوزن قابلتوجه، بیماری زمینهای، بارداری، مصرف برخی داروها یا سابقه اختلالات خوردن دارید، برنامه کاهش وزن بهتر است با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود؛ زیرا عوامل پزشکی، داروها، ژنتیک، خواب و شرایط زندگی نیز میتوانند بر وزن اثر بگذارند.